|
WINNAAR 2004: DE FRANCISCAANSE VREDESWACHT. Op 11 september 2004 is in Utrecht de Kees Koning Vredesprijs uitgereikt aan de Franciscaanse Vredeswacht. Het was de vierde keer dat de prijs werd uitgereikt. Voor de uitreiking kwam de PSP’92 in Utrecht bijeen. Een grote groep geïnteresseerden en toehoorders waren op de uitreiking toegekomen. Na een uiteenzetting over het terrorisme door Fred van der Spek (zie elders in dit blad) werd er stilgestaan bij het overlijden van Gerard van Alkemade. 2 jaar gelden had Gerard zelf de Vredesprijs in ontvangst mogen nemen. Gerard heeft in 2002 ook de laatste hand gelegd aan het boek ‘Al ga je eraan kapot’ over het leven van Kees Koning, dat inmiddels aan zijn tweede druk toe is. Vervolgens kwam de Franciscaanse Vredeswacht aan het woord: Hoe is de Franciscaanse Vredeswacht ontstaan? Cees van Vliet, oudgediende van de wacht, vertelt hoe het initiatief zo’n 21 jaar geleden is ontstaan. Voor de demonstratie tegen de plaatsing van kruisrakketten in Nederland hadden de leden van de Franciscaanse beweging in Nederland afgesproken met de fiets naar Den Haag te komen en hesjes aan te doen met een opland poppetje. Het enthousiasme was erg groot en ook de opkomst. Overal tijdens de demonstratie waar zo’n 500.000 duizend mensen aan meededen, zag je van die hesjes. Daaruit is de franciscaanse Vredeswacht ontstaan. Samen komen, samen bidden, samen waken, elkaar ondersteunen. Toen het besluit werd genomen om toch kernwapens te plaatsen in Woensdrecht, ondanks al die protesten, was er een enorme woede en frustratie in de vredesbeweging. Iedereen ging naar Woensdrecht, waar ook de franciscaanse vredeswacht al waakte. De duizenden mensen die aankwamen waren luidt en riepen leuzen, maar de kracht van de wake zit ‘m in de stilte. Toen Kees naar de mensen ging en uitlegde dat het ging om een stille wake, werd het stil. De stilte, aldus Kees, is nog nooit zo indrukwekkend geweest. Daar zat zoveel kracht achter. De kracht van stilte. De wake is voor de franciscaanse vredeswacht actief zijn en tot besef komen. Ook heeft het te maken met een paradox. Stilte en actie, wake en onrust en religieus en politiek. Want zoals Franciscus ooit de burgemeester en de bisschop bij elkaar bracht, probeert de Franciscaanse Vredeswacht middels de wake de politiek en de religie beter bij elkaar te brengen. Aldus Cees van Vliet. Daarna kwam Ton Hagendorn aan het woord om iets te vertellen over de acties van de Franciscaanse Vredeswacht vandaag de dag Wat doet de Franciscaanse Vredeswacht vandaag? Aan het woord is Ton Hagendorn “Allereerst wil ik ook nog even zeggen dat wij, als werkgroep van de FV zeer verheugd zijn en bijzonder dankbaar, dat wij deze vredesprijs mogen krijgen. Wij ervaren dat als een echte grote steun in de rug in een tijd waarin een geweldloos protest als de onze niet als de meest vanzelfsprekende wordt beschouwd. Bovendien ondervinden wij momenteel ook wat tegengas vanuit eigen franciscaanse kring en wordt het middel van de wake in twijfel getrokken. Cees heeft al het een en ander verteld over de Vredeswacht, het ontstaan. Ik wil me in dit kader nu beperken tot de wakes in het algemeen en die van de ITEC in het bijzonder. Gekscherend worden de wakes wel het wapen van de vredeswacht genoemd en vechten voor de vrede klinkt ook al zo tegenstrijdig. Fighting for peace is like ( piep piep)fucking for virginity stond er eens op de Kalverstaat bij een sexshop. Wanneer je vindt dat geweld niets oplost dan moet je ook geen geweld gebruiken om te proberen zulks te realiseren. Daarom zijn voor ons de wakes als middel zo belangrijk. Vier keer per jaar staan we op het binnenhof en voor het ministerie van defensie in Den Haag. Een groep mensen, die in Franciscus hun inspiratie vinden en gedreven worden door zijn radicaal pacifisme. Elke wake heeft een thema, zoals in augustus Nagasaki en Hirosjima en daarmee alle kernwapens in de wereld, in oktober de VN ( Rechten van de mens) en andere keren andere actuele thema's, zoals wapenhandel. Het eerste half uur op het Binnenhof wordt zo veel mogelijk stil doorgebracht. We delen pamfletten uit aan voorbijgangers over onze bedoelingen. Je ziet mensen kijken naar ons spandoek, onze hesjes, de duif, sommigen reageren, stellen vragen, gaan in discussie en maar zelden wordt er afwijzend gereageerd. Ondertussen sta jij serieus in gedachten verzonken, denk je na over je beweegredenen, over je pacifisme, over de manier waarop je kenbaar maakt dat je in vrede gelooft zonder er oorlog voor te hoeven voeren. Maar ook kijk je naar jezelf in je eigen omgeving, je gezin, je werk, je familie in hoeverre draag je dan je pacifisme uit? Zo'n manier van actie voeren is erg wennen voor mij, vooral als je de rookbommen gewend bent, het angstig rennen door kleine stegen, gesneuvelde ruiten of kapotte hekken. Maar ook dit is actie, doen, waken is ook actief, je probeert iets te laten zien en hoopt op het overspringen van een enkel sprankje. Je bent niet tegen de mensen, die beslissingen nemen, die indruisen tegen jouw levensvisie, je wilt ze een alternatief bieden, vragen om ook na te denken over de dingen die worden gedaan. Het tweede half uur is iets minder stil en het is op het plein voor het ministerie ook drukker en er wordt derhalve meer gepraat. Heel af en toe laat de politie zich zien, soms formeel soms losjes. Franciscaans zijn is voor ons een combinatie van politiek en religie, niet een tegenstem ( daar heeft een politieke partij zich in het verleden al eens danig aan gestoten) maar een alternatief, zou het zo ook niet kunnen? Maar een wake houdt ook waakzaamheid in, alert blijven en scherp. Na de wake gaan we altijd gezamenlijk wat drinken in de Antonius van Paduakerk en bespreken we het thema van die wake. Deze discussies en informatie-uitwisselingen zijn enerzijds de afsluiting van een wake en anderzijds het moment dat we ons gezamenlijk in die waakzaamheid verdiepen. Een keer per jaar ook, op Goede Vrijdag, dat de moslims overigens Sombere Vrijdag noemen, organiseren we een wake bij het Grenshospitium in Amsterdam met moslims, Amsterdamse vredesgroepen en andere interkerkelijke vredeswachters. Wij proberen dan de gevangen asielzoekers een hart onder de riem te steken, van vrijgelaten gevangenen en hulpverleners horen we dat deze vorm van solidariteit wordt gewaardeerd en wanneer we langs het voetpad lopen en naar omhoog zwaaien worden deze gebaren ook beantwoord. Aan de hoofdpoort van de gevangenis bevestigen we bloemen en een van ons ( meer wordt niet toegestaan) brengt bossen naar binnen voor de gevangenen én de gevangenbewaarders. Die kijken wat raar op! Als dan ‘n kleine honderd mensen hand in hand Het Onze Vader bidden en Vrede en alle goeds zingen zal hun verbazing wellicht toenemen, maar voor ons is het de voelbare solidariteit met de mensen, die worden gevangen gehouden omdat ze vreemdeling zijn. Onze stille kracht. Een andere belangrijke wake is die bij de jaarlijkse ITEC-beurs. ITEC staat voor International Training Equipment Conference and Exhibition. En is dus gewoon een wapenbeurs. De FV gaat al jaren naar Lausanne, Den Haag, Lille en London. Dit jaar was het opnieuw in London in Excel bij de Docklands en het Millenium Dome. Wij gaan altijd met minimaal twee personen naar de ITEC-beurs. Onze komst was keurig aangemeld en we hadden ook aangegeven wat onze plannen waren voor die drie dagen: een stille wake, pamfletten uitdelen en bovenal mensen attenderen op andere oplossingen dan geweld en oorlog. Uitgerust met onze spandoeken en gekleed in onze franciscaner hesjes namen we plaats. In de hoek van het plein voor Excel was een plaats ingeruimd voor de FV en door de bewakingsmensen werd gevraagd of wij veel mensen verwachtten. Wij wisten het niet. De beambte zette keurig de omheining neer waarbinnen wij dienden te blijven. Gelukkig mocht een van ons pamfletten uitdelen.
Mensen stroomden toe van links (
de luxe hotels) of van het midden ( de metrouitgang). Velen accepteren de
folders. Een rookverbod in Excel was voor ons een uitkomst, ‘nou geef mij maar
zo'n foldertje, heb toch even niets te doen onder het roken’. Als het drukker
wordt gaan we met tweeën folderen, maar direct worden we als kleine jongens op
de vingers getikt ( hadden wij niet een afspraak?). De agenten schuiven
dichterbij. Ze zijn met zes en zullen de hele dag op het plein aanwezig zijn.
Verwachten jullie nog meer demonstraties, fluisteren ze weer. We weten het
niet. De eerste gesprekken komen op gang, militairen in vol ornaat, vriendelijk
en gewetensvol. We worden een spiegel van hun geweten genoemd, sommigen volgen
ons al meer dan 10 jaar en we zijn net zo onmisbaar als de afternoon tea,
fluistert er een. Waar is die pater met die baard (Louis). In Betlehem! ("Dan
kan je niet meer spreken van simulatie, he?). Sommigen springen in de
verdediging (is ook hun specialiteit, niet waar!), het christelijk erfgoed is
overal in de wereld in gevaar: 'dat heeft de geschiedenis uitgewezen!' De volgende dag lijkt er iets te veranderen. Zou het lagere echelon aan de beurt zijn of zijn de kledingsvoorschriften aangepast aan de moderne tijd. Een deel van de bezoekers draagt spijerbroek en de attachékoffertjes zijn ingeruild voor jutetassen en rugzakjes. 'Waarom staan jullie hier als vredeswachters', vraagt er een. Vanwege de ITEC, een show van nieuwe technologische oorlogsvoering hightech simulatie. ’En daar zitten we mee onder een dak?’ Hij is bibliothecaris en wil de beurs voor deze vredelievende bedrijfstak bezoeken. Hij is furieus, ondertekent de petitie en zegt een klacht te deponeren bij zijn vereniging en Excel. In de loop van de dag volgen meerdere reacties van die strekking. De politie op het plein is gereduceerd tot 2. Voor de bezoekers van de ITEC beginnen we een vertrouwd gezicht te worden, gesprekken worden iets losser en er komen reacties op de eerder uitgereikte pamfletten, overwegend positief. De derde dag is er vrijwel geen politie meer, men is er klaarblijkelijk van overtuigd dat de bedoeling van die franciscanen uit Holland vredelievend zijn en oprecht. Geen herhaling van vorig jaar september. Onze voorraad pamfletten is bijna op. Tussendoor hebben onze Londense medewakers nog een aantal nieuwe laten drukken..Wanneer er vrijwel geen mensen meer richting Excel gaan, ruimen we de boel op, bedanken de beveiliging voor de gastvrijheid. Terug in Nederland bereikt ons de mail van een Brits officier, de totnogtoe enige schriftelijk reactie op onze wake. Deze christelijk officier heeft jarenlang geworsteld met zijn geweten. Ons pacifisme vindt hij onevenwichtig, naïef en niet meer van deze tijd. De dagelijkse werkelijkheid gebiedt een andere aanpak, een realistischere. Daarnaast ontbreekt het ons aan moed en is pacifisme meer lafheid en onverschilligheid. Daarentegen vraagt hij wel om wederzijds respect en vraagt hem niet te veroordelen. Uitgaande van dit wederzijdse respect hebben wij de brief beantwoord met verwijzing naar het verschil rijk en arm, het krampachtige vasthouden met alle middelen aan de machtsverhoudingen, de wapenindustrie, keuze voedsel en onderwijs voor wapens en dat het pacifisme en radicale standpunt van Franciscus van alle tijden is. Op 26, 27 en 28 april 2005 vindt opnieuw een ITEC-beurs plaats en nu in Amsterdam in de RAI. Wij zullen zeker weer aanwezig zijn (met meer dan twee dit keer) bij deze beurs en hebben inmiddels ook een brief gestuurd aan Cohen en hem verzocht om er alles aan te doen om deze wapenbeurs geen doorgang te laten vinden. Wij hopen dat hij dit zal doen, maar houden er rekening mee, dat dit niet zal gebeuren. In dat geval hopen we ook op de aanwezigheid van u bij de ITEC-beurs van 2005. Wij wensen u tenslotte VREDE EN ALLE GOEDS. |