Terug

WINNAAR 2000: MARIETTE MOORS

Het gaat om iemand die al zo’n 20 jaar zeer actief is in de radicale vredesbeweging en niet alleen van brave spandoeken houdt, hoewel ze die niet mijdt. De genomineerde is dus een vrouw, die al heel wat vliegbases in Nederland en elders in Europa op haar duimpje kent, maar door haar wijze van betreden van deze bases inmiddels ook heel wat gevangenissen van binnen kent.

Haar ervaring met de atoombasis Comiso op Sicilië was meteen goed voor 1 maand gevangenis.

Een bezoek aan de kruisrakettenbasis in Florennes (B) leverde haar ook een gevangenisstraf op. Ze was ook actief op en rond de vliegbasis Woensdrecht, in het Vrouwen Vredesactiekamp medio jaren 80 en ze werd later de spil in het VredesAktieKamp Mobiel, dat overal in den lande opdook bij militaire objecten of het nu kernwapenbases waren of andere militaire bases. Soms was er daarbij sprake van ludieke acties: hekken versieren en leuzen schilderen of een tank omtoveren tot een bloembak, soms werd het allemaal wat serieuzer:

Ze was in 1991 actief bij het neerhalen van 2 communicatiemasten van de nabije atoombasis Volkel ter gelegenheid van de herdenking van de bommen op Hiroshima en Nagasaki (6 en 9 augustus), wat Kees Koning in ieder geval een fikse gevangenisstraf opleverde.

Ze was toen net uit de vrouwen-gevangenis ontslagen, maar niet omdat de ontsnappingspoging met behulp van een touwladder van buitenaf was gelukt. Dat was in Breda? Maar ook de Bijlmerbajes kent ze van binnen.

Dat al deze acties haar in haar woonplaats niet altijd in dank werden afgenomen, moge duidelijk zijn. Rechtse terreur, als ik dat woord mag gebruiken, viel haar ten deel alsof de officiële veroordelingen al niet erg genoeg waren om bijna iemands verzet te breken, maar ze ging desalniettemin onbevreesd door. Als lid van de NADFM (the North Atlantic De-fence Movement) – de onthekkingsbeweging - was  ze zeer actief.

Er zijn mensen die (terecht) beweren, dat ze betrokken was bij een inbraak in de burelen van Holland Signaal Apparatuur (HSA) in Hengelo in 1993 samen met enige getrouwen rondom Kees Koning, wat in ieder geval informatie opleverde over deze militaire producent van elektronische geleidingsapparatuur. Ook is er eens een onthekking geweest in de De Constant Rebecque-kazerne, waarna plotseling veel militaire voertuigen wat minder luchtig in de banden waren. Naar verluidt zou er tevens een lading bijlen en ander gereedschap van die kazerne een betere bestemming hebben gevonden in Nicaragua; een mooie manier van praktische ontwikkelingshulp. Iets dergelijks gebeurde nadien nog eens in en kazerne in Ossendrecht.

DAF Special Products moest het ook al “ontgelden” i.v.m. de militaire leveranties aan Turkije (een land in oorlog tegen de Koerdische bevolking) - in dit geval ging het om pantservoertuigen.

Een ander uitstapje in haar directe omgeving was een bezoek aan Philips USFA bij Eindhoven (toen al eigendom van de Franse wapenfabrikant Thomson en een zeer bekend militair producent), waar 13 actievoerders op het dak verschenen met spandoeken en meerstemmig het “Alle Menschen werden Brüder” aanhieven. Merkwaardigerwijs waren kort voordien de sloten van de toegangspoorten dicht-gelijmd. Het leverde het Vredesbureau in Eindhoven uiteindelijk een politie inval op.

Het lijkt er nu op dat aan alle acties die ze (mede) ondernam het imago van een bepaalde vorm van “geweldgebruik” tegen militaire eigendommen kleefde, maar niets is minder waar: vele zijn ook de demonstratieve wakes, waarbij ze  betrokken was. En ook is daar de blokkade met 40 actievoerders van de uit Duitsland afkomstige munitietrein die materieel vervoerde voor de Golfoorlog (via Rotterdam/Amsterdam en Eemshaven).

Ze weet als kunstenaar haar objecten te kiezen: in vlammend rood schilderde zij “Take back your nuclear bombs” op de zwaar bewaakte Amerikaanse ambassade in Den Haag; op het Ministerie van Defensie liet zij de tekst “Heb het lef, kernwapens weg” achter; de reclameborden van de Lucht-mobiele Brigade en de borden van de hondenbewaking bij bases heeft ze als geen ander verfraaid. Niet iedereen stelt dat op prijs. Zo werd ze in Soesterberg in 1995 grof behandeld en werd haar verzet bij aanhouding verweten, wat later door de Ombudsman werd betiteld als disproportioneel en onnodig geweldsgebruik door degenen die haar aanhielden.

Als zeer sportief figuur beklom ze meermalen de hoogste communicatiemast op de vliegbasis Volkel om er een spandoek met de tekst “Hiroshima/Nagasaki nooit meer” uit te hangen.

Haar interesse in en daadwerkelijk verzet tegen oorlogsvoorbereiding is niet eenzijdig; ze keert zich ook nadrukkelijk tegen allerhande milieuschade, die optreedt als bij-effect van militaire en/of nucleaire productie: ze was actief tegen het laagvliegen in Canada boven de woon- en leefgebieden van het Innuit volk en tegen de opslag van radioactief afval van de COVRA bij de kerncentrale in Borssele.

Haar contacten met Kees Koning dateren al van lang geleden en het bekendste wapenfeit van hem is wellicht de actie in de nacht van 31 december 1988 op 1 januari 1989 samen met de Amsterdamse arts Ko van Melle, toen zij met bijlen de Nederlandse NF-5’ s te lijf gingen die voorbestemd waren om door de Turkse luchtmacht als jachtbommenwerper te worden ingezet tegen de Koerdische bevolking in Turkije. Diezelfde ochtend dwarrelde er een persbericht op de mat van het Eindhovens Dagblad - waarschijnlijk bezorgd door iemand die goed van deze actie op de hoogte was.

Dat Kees in 1996 overleed, deed haar veel verdriet, ook al omdat ander persoonlijk leed haar niet bespaard was gebleven. Daarnaast had ze zorgen voor en om haar dochters en kleinkinderen. Toch is ze overeind gebleven. Ze is in haar optreden tegen onrecht in de wereld duidelijk en vasthoudend. Daarom mag ze nu deze kleine trofee – de Kees Koning Vredesprijs 2000 - (vast)houden.

Voor wie het nog niet begrepen had:

Het is MARIETTE MOORS !

Rede uitgesproken door Aris Kon (PSP’92) op 24 september 2000 te Eindhoven.